Ritueel misbruik

Hoe zat het ook alweer? In de jaren ’90 was er behoorlijk wat aandacht voor het fenomeen ritueel misbruik. Therapeuten kwamen in hun klinieken cliënten tegen die claimden het slachtoffer te zijn geweest van ritueel misbruik. Hun seksueel misbruik bestond uit bizarre en macabere riten. Naar aanleiding van al die bizarre verhalen stelde de staatsecretaris van Justitie in 1994 de Werkgroep Ritueel Misbruik in. Om onderzoek te doen naar de waarachtigheid van ritueel misbruik. De werkgroep concludeerde: “In geen van de gemelde gevallen kon echter daadwerkelijk ritueel misbruik worden aangetoond”(p. 34). Onderzoek in andere landen liet een zelfde beeld zien. Einde verhaal zou je zeggen. Niet helemaal. Een paar jaar later promoveerde Tjalling Beetstra op het thema (“Van Kwaad tot Erger”). In zijn proefschrift wordt de mogelijkheid beschreven dat satanisch misbruik een uit de hand gelopen Urban Legend is.

Einde verhaal? Nee, nog steeds niet. Journalist Margalith Kleijwegt schreef enkele jaren geleden een interessant boek over de nasleep van de Oude Pekela zaak. U weet wel. De ritueel misbruik zaak uit 1987 waarin kinderen beweerden stelselmatig te zijn misbruikt door clowns. Ook hier weer: betrokkenen bevestigden dat hun verhalen van destijds waren opgebouwd  uit “[e]en deel waargebeurd, een deel fantasie en overdrijving.” (p.75). Dus ja, verhalen over ritueel misbruik moeten met een sceptische houding tegemoet worden getreden.

Je zou verwachten dat ritueel misbruik inmiddels tot het rijk der fabelen is verwezen. Maar het tegendeel is het geval. Zoals wel vaker bij Urban Legends, herleven verhalen over ritueel misbruik en duiken ze af en toe weer in volle glorie op. Kijk bijvoorbeeld naar de Stichting Alternatief Beraad, een Bureau dat onderzoek verricht naar verklaringen over ritueel misbruik. Als je de site van Het Bureau bekijkt zie je dat haar missie vooral wordt opgetuigd met niet-gepubliceerde artikelen waarin het fenomeen van ritueel misbruik als vaststaand wordt aangenomen.

Psychotherapeut Marinkelle is werkzaam bij deze stichting. In een recent artikel schreef hij het volgende: “’Een cliënt voelt haarscherp aan als de hulpverlener de a-priori overtuiging heeft dat haar herinneringen geen enkele overeenkomst kunnen hebben met een buiten cliënt bestaande of bestaand hebbende realiteit of dat het er voor de hulpverlener niet toe doet of datgene wat wordt herinnerd ‘echt’ gebeurd is en dat het alleen gaat om haar subjectieve waarheid’.” Dat is ferme taal. Waarschijnlijk is Marinkelle niet op de hoogte van de literatuur van pseudo-herinneringen en hervonden herinneringen. Die literatuur laat namelijk zien dat pseudo-herinneringen gemakkelijk door hulpverleners kunnen worden uitgelokt en door cliënten vaak als echte herinneringen worden ervaren. De subjectieve waarheid van de cliënt hoeft dus absoluut niet te stroken met wat zij of hij echt heeft meegemaakt.

Beter nieuws. Nierop en van den Eshof  -coördinatoren van de Landelijke Expertisegroep Bijzondere Zedenzaken– schreven een vernietigende reactie op het artikel van Marinkelle. Naar hun mening hapert het artikel van Marinkelle aan alle kanten. Het is ongenuanceerd en niet geënt op de laatste inzichten in de wetenschappelijke literatuur. Het artikel van Marinkelle en de reactie erop verschijnen in het decembernummer van het Tijdschrift voor Psychotherapie.

Wat we nodig hebben is een goed woord voor de virulente terugkeer van foute ideeën. Mijn voorstel: hij is een potje aan het marinkellen.

Dit bericht werd geplaatst in Wetenschap & Maatschappij. Bookmark de permalink .

2 reacties op Ritueel misbruik

  1. Henry Otgaar zegt:

    Voor een schrijnend geval hierover, volg onderstaande link:

    http://www.telegraaf.nl/buitenland/22095018/___Sataniste__na_21_jaar_vrij__.html

  2. Pingback: De Kellers | Forensische Psychologie Blog

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s