Een geheugen als een video?

Over het geheugen bestaan een paar misvattingen. Neem verdringing oftewel het idee dat traumatische herinneringen kunnen worden gewist. Dat is psychiatrische folklore. Of denk aan de misvatting dat mensen levendige herinneringen kunnen hebben aan hun allereerste verjaardagsfeestje. Ja echt, het zijn misvattingen. Onderzoek heeft keer op keer laten zien dat er niets klopt van zulke ideeën.

De meest bekende misvatting is de metafoor van de videocamera. Het idee is hier dat herinneringen perfect worden opgeslagen; het geheugen zou werken als een videocamera. Herinneringen zouden een exacte kopie zijn van de werkelijkheid. Deze typeringen raken nauw aan het beeld van het fotografische geheugen. En nee, ook deze metaforen kloppen niet. Geheugenonderzoek laat immers zien dat mensen vrijwel aan de lopende band geheugenfouten –of pseudo-herinneringen– maken. Het geheugen gaat dus niet reproductief, maar reconstructief te werk.

Maar toch. Het komt voor dat mensen beweren een feilloos geheugen te hebben. Iedereen kent wel een voorbeeld. Het zijn de mensen die bijvoorbeeld zeggen dat ze nooit hoeven te leren voor een tentamen. Het volgen van een college was genoeg om de herinnering eraan permanent op te slaan. Naast deze alledaagse anekdotiek zijn er ook serieuze gevallen. In de serieuze categorie valt mevrouw AJ. Zij beweert elke dag in haar leven zich nog piekfijn te kunnen herinneren. Vraag haar naar een datum en zij kan – zegt ze – precies vertellen wat ze toentertijd heeft meegemaakt. Het is niet vreemd dat onderzoekers dachten dat die herinneringen louter berustten op geheugenfouten.

De Amerikaanse onderzoekers Parker, Cahill, en McGaugh namen haar geheugen onder de loep. Met een sceptische blik werd de accuraatheid van haar herinneringen onderzocht. Wat bleek? Wat AJ kon herinneren kwam vrijwel perfect overeen met hetgeen zij had meegemaakt. Een super-geheugen zou je kunnen zeggen. In jargon wordt het Highly Superior Autobiographical Memory genoemd. En ja: er zijn inmiddels meerdere gevallen bekend. Het komt overeen met de super-recognizers: mensen met een exceptioneel vermogen om gezichten te herkennen. Het laat mooi zien dat bij sommigen het geheugen toch echt als een videocamera werkt.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

7 reacties op Een geheugen als een video?

  1. Lieke Tio zegt:

    hersenen in het oog van wetenschap,

  2. S. Smeets zegt:

    Hoi Henry, Hoe zit het dan met oorlogstrauma’s? War gebeurt er precies in het geheugen?

    Met vriendelijke groet, Sarah Smeets

    Date: Tue, 13 Aug 2013 06:54:51 +0000 To: smeets03@hotmail.com

  3. Henry Otgaar zegt:

    Beste Sarah,

    Goede vraag. Over dat onderwerp is wel wat gepubliceerd. Zie bijvoorbeeld deze link: http://clinicalcognitionlab.com/pdf/Geraerts__et_al_CC_2007.pdf Het onderzoek laat zien dat traumatische herinneringen over het algemeen goed worden onthouden.

    Beste groet,

    henry

  4. Ellie Esser zegt:

    Ik zou graag hierover met U in gesprek willen gaan en ook een onderzoek willen laten doen naar mijn eigen ervaringen in deze .Is dit mogelijk ?

  5. Vandaag las ik een artikel over gezichtsherkenning dat wel aansluit op deze blog. Hier de link: http://www.the investigator.co.uk/files/The_Investigator_-_Issue_2_2013.pdf

    De inleiding spreekt denk ik voor zich:
    Are you a super-recogniser? Could you be the key to helping your force identify hundreds of
    the faces of criminals that pass by unidentified each year from CCTV and other forensic
    images?
    New research commissioned by the Met Police and carried out by the University of Greenwich
    has confirmed that less than one per cent of the population have a rare talent for identifying faces.

    Wellicht interessant een interessant artikel maar misschien gaat het ook wel over hetzelfde onderzoek. Met het talent van gezichtsherkenner zijn er overigens ongetwijfeld carrièremogelijkheden in een controlekamer op een luchthaven of winkelcentrum. Zelf hoor ik in ieder geval niet tot de groep van gezichtsherkenners. Ik vind het moeilijk!

  6. Ewout Meijer zegt:

    Helaas. Toch geen videocamera.

    http://www.pnas.org/content/early/2013/11/12/1314373110

    ‘In a unique memory-distortion study with people with extraordinary memory ability, individuals with highly superior autobiographical memory (HSAM) were as susceptible as controls to false memory. The findings suggest that HSAM individuals reconstruct their memories using associative grouping, as demonstrated by a word-list task, and by incorporating postevent information, as shown in misinformation tasks. The findings also suggest that the reconstructive memory mechanisms that produce memory distortions are basic and widespread in humans, and it may be unlikely that anyone is immune. The assumption that no one is immune from false memories has important implications in the legal and clinical psychology fields, where contamination of memory has had particularly important consequences in the past’

    • Ellie Esser zegt:

      Aan de hand van feiten , etc., zou ik U meer willen laten weten over de verdwijning en vermissing van Tanja Groen ..en over Highly Superior Autobiographical Memory ….en super recognizers .

      met vriendelijke groet, Mevr.M.E.J. Esser

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s