Onschuldig veroordeeld

Documentaire poster

Gisteren zag ik op IDFA de documentaire ‘The Central Park Five’ http://movies.nytimes.com/2012/11/22/movies/the-documentary-the-central-park-five.html?_r=0, het aangrijpende verhaal van vijf zwarte tieners die in 1989 werden gearresteerd en veroordeeld voor de verkrachting en poging tot doding van een 28-jarige blanke vrouw, die jarenlang bekend stond als de  ‘Central Park Jogger’. De film schetst de context waarin dit alles plaatsvond: delen van New York waren in die jaren onveilig door wijdverbreid drugsgebruik (‘crack’) en dito handel , extreme verwaarlozing van de openbare ruimte in bepaalde wijken, hoge werkeloosheid en interraciale spanningen. Toen op de avond van 19 april 1989, een groep tieners in Central Park aan het ‘rotzooien’ was en voorbijgangers aanviel, werden een groot aantal van hen door de politie opgepakt. Later die nacht werd de bijna levenloze jogger gevonden, en de politie richtte haar pijlen in het opsporingsonderzoek onmiddellijk op de tieners die ze toch al achter slot en grendel hadden.

In de documentaire worden archiefbeelden van de rechtszaken tegen de jongens en fragmenten van hun politieverhoren, afgewisseld met interviews die de documentairemakers met de vijf- inmiddels midden-dertig- hielden. Vooral de fragmenten van de verhoren zijn schokkend. Na langdurig verhoord en verstoken van eten en drinken te zijn, gaan alle vijf jongens een verhaal verzinnen over hoe zij de joggende vrouw hebben verkracht en aangevallen, om maar zo snel mogelijk uit de beangstigende verhoorsituatie weg te kunnen. We zien dat een van hen de wettelijk vereiste Miranda Warnings krijgt voorgelezen, waarin o.a. gewezen wordt op het recht om te zwijgen, en het recht op bijstand van een advocaat. De jongen zegt braaf dat hij de Miranda rechten begrijpt. Maar de tiener zit daar duidelijk moederziel alleen tegenover een dienaar van justitie, die zich absoluut niet bekommert om het feit dat de jongen waarschijnlijk helemaal niet begrijpt waar hij het over heeft; en een advocaat heeft hij ook niet. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat vooral jongeren onder de 16 of met een laag IQ, de Miranda rechten niet begrijpen en een verhoogd risico lopen een valse bekentenis te geven: http://www.wisspd.org/htm/ATPracGuides/Training/ProgMaterials/Conf2007/WEfr/JOMR.pdf.

Dat de verhalen die de vijf aan de politie vertellen strijdig met elkaar zijn, lijkt niemand van het New York Police Department (NYPD) belangrijk te vinden, evenmin als het feit dat het DNA materiaal dat gevonden is op de vrouw niet matcht met dat van enige van de vijf jongens. Parallel aan deze tunnelvisie van het opsporingsteam vindt een enorme mediahetze tegen de vijf zwarte tieners plaats: ze worden systematisch aangeduid als ‘wolfpack’. Alle vijf worden veroordeeld tot lange gevangenisstraffen.

Mediahetze

Onschuldig in de gevangenis belanden is een nachtmerrie die de meeste mensen zich bijna niet voor kunnen stellen. Ons vertrouwen in de politie en het rechtssysteem is groot.  Toch komen ook in moderne rechtssystemen van democratische landen gerechtelijke dwalingen voor. In Nederland kent bijna iedereen de Puttense moordzaak en de Schiedammer parkmoord als voorbeelden daarvan. In 25% van de gerechtelijke dwalingen speelt een valse bekentenis een rol (http://www.innocenceproject.org/understand/False-Confessions.php).  In de documentaire legt sociaal psycholoog Saul Kassin http://kassin.socialpsychology.org/ uit welke sociaal-psychologische processen een rol spelen. Onder grote psychologische druk van de politie ‘breken’ veel mensen, en zeker kinderen zijn extra kwetsbaar onder zulke omstandigheden.

De Central Park Five worden uiteindelijk vrijgesproken als Matias Reyes, tot levenslang veroordeeld voor verkachting en moord, in 2002 in de gevangenis bekent dat hij de dader in de Central Park Jogger zaak is. Zijn DNA matcht met het sperma dat op het slachtoffer gevonden is. Officier van Justitie Linda Fairstein, die het oorspronkelijke opsporingsonderzoek had geleid, bleef zich sterk verzetten tegen het ongedaan maken van de veroordelingen en rechercheurs van de NYPD bleven volhouden dat de vijf het delict dan wel samen met Reyes gepleegd hadden.

De documentaire schetst de dramatische gevolgen van de veroordeling voor de vijf mannen en hun families. Cruciale jaren van hun leven zijn hen afgenomen, de ondergane vernederingen hebben diepe sporen achtergelaten in hun psyche, en geen van hen lijkt een nieuw evenwicht in het leven gevonden te hebben na deze dramatische episode.

De film is een must-see voor iedere professional die werkt in de veiligheids- en justitiebranche Hiermee bedoel ik o.a. medewerkers van politie, reclassering, OM, zittende magistratuur, advocatuur en forensische (poli-)klinieken. Opdat wij zullen leren van deze dwalingen, om alles in het werk te stellen om de schuldigen, en niet de onschuldigen, te veroordelen.

ENGLISH

Yesterday I saw on the IDFA festival, the documentary “The Central Park Five http://movies.nytimes.com/2012/11/22/movies/the-documentary-the-central-park-five.html?_r=0, the poignant story of five black teenagers who, in 1989, were arrested and convicted for the rape and attempted killing of a 28-year-old white woman, who for years was known as the “Central Park Jogger.” The film outlines the context in which all this took place: in those years, parts of New York were overcome by widespread drug (“crack”) use and trade, extreme neglect of public space in certain neighborhoods, a depressed economy and serious interracial tensions. On the evening of April 19, 1989, a group of teenagers was ‘messing around’ in Central Park; they attacked passersby, and many of them were apprehended by the police. Later that night, the almost lifeless body of a woman was found, and the police turned their arrows in its investigation immediately toward the teenagers they had already locked in.

International Documentary Film Festival Amsterdam

International Documentary Film Festival Amsterdam (Photo credit: Wikipedia)

In the documentary, archival footage of the lawsuits against the boys, and fragments of their police interviews are interspersed with interviews with the five, now in their mid-thirties. Especially the fragments of the original interrogations are shocking. After lengthy interrogations and deprived of food and drink, all five boys invent a story about how the jogging woman was raped and attacked, so they would be released from the agony of their custody and interrogative pressure. We see that one of them receives the Miranda Warnings, in which he is pointed to his right to remain silent and his right to a lawyer. The boy says he understand the Miranda Warnings. But the teenager sits there all alone opposite a justice official, who absolutely does not care about the fact that the boy probably did not understand what was conveyed to him, nor did he have a lawyer. Scientific research has shown that especially young people under 16 or with a low IQ, have difficulty understanding the Miranda rights and are thus vulnerable to give a false confession: http://www.wisspd.org/htm/ATPracGuides/Training/ProgMaterials/Conf2007/WEfr/JOMR.pdf.

The stories the five boys tell the police conflict with each other, but it seems the detectives of the New York Police Department (NYPD) do not care, and the fact that the DNA material found on the woman does not match that of any of the five boys seems to have been completely ignored. Parallel to this tunnel vision of the investigative team, a massive media smear campaign against the five takes place: they are systematically referred to as “wolf pack”. All five are sentenced to long prison terms.

Being innocent in a prison is a nightmare that most people can hardly imagine. Our confidence in the police and the justice system is strong. Yet even in modern legal systems in democratic countries miscarriages of justice occur. In The Netherlands, almost everyone knows the Putten Murder case and the Schiedam park murder as examples. In 25% of miscarriages of justice, a false confession plays a role (http://www.innocenceproject.org/understand/False-Confessions.php). In the documentary, social psychologist Saul Kassin http://kassin.socialpsychology.org/ explains the social psychological processes involved. Under great psychological pressure from the police many people ‘break’, and especially children are vulnerable under such circumstances.

The Central Park Five are eventually acquitted when Matias Reyes, sentenced to life imprisonment for rape and murder, in 2002 confesses in prison that he was the perpetrator in the Central Park Jogger case. His DNA matches the semen found on the victim. District Attorney Linda Fairstein, who led the original investigation, remained firmly opposed to the reversal of the convictions and detectives from the NYPD maintained that the five had committed the offense together with Reyes.

The documentary traces the dramatic consequences of the convictions for the five men and their families. Crucial years of their lives were taken away from them, the humiliations endured have left deep scars in their psyche, and none of them seems to have found a new balance in their lives after this dramatic episode.

The film is a must-see for every professional working in the security and justice sector, including employees of police, probation, prosecution, judges, lawyers, forensic mental health services. So that we may learn from these mistakes, and to do everything possible to ensure the guilty are convicted and not innocent.

Dit bericht werd geplaatst in Wetenschap & Maatschappij en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Onschuldig veroordeeld

  1. Pingback: Psychologie: waarom wil de verdachte (niet) bekennen (Deel 2) - Verhoren van.....

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s