Hoezo “straf helpt niet”?

Een lezenswaardig interview met Dick Swaab in de Telegraaf van zaterdag 23 juli. De neurowetenschapper en auteur van de beststeller Wij Zijn Ons Brein blikt terug op zijn wetenschappelijke carrière. Hij komt ook te spreken op grote thema’s zoals vrije wil, liefde en criminaliteit. Over dat laatste merkt Swaab op: straf helpt niet. Dat is een standpunt dat je wel vaker hoort.

Wat zou een geleerde kunnen bedoelen als hij zegt dat straffen niet helpt? Wie of wat helpt? Het zou naïef zijn om van gevangenisstraf te eisen dat het daders tot volledig zelfinzicht brengt en hen voortaan doet besluiten de Bijbel tot leidraad van hun leven te maken. Alles wat burgers redelijkerwijze van gevangenisstraf mogen verwachten is dit: het moet toekomstige criminelen afschrikken en de actieradius van praktiserende boeven aan banden leggen. Heeft gevangenisstraf die uitwerking? Nou en of. In de jaren 90 van de vorige eeuw duikelden de Amerikaanse misdaadstatistieken met tientallen procenten naar beneden. Precies omdat de Amerikaanse overheid ertoe over ging om vaker en langer te straffen. In hun Freakonomics (2005) leggen Levitt en Dubner de dynamiek achter dit verband bloot. Waar het op neer komt is dat de meeste criminelen een rekensom maken: wat levert een overtreding van de wet ons op en wat is de prijs die we daarvoor moeten betalen? Met straf kan de maatschappij de uitkomst van zo’n rekensom op gunstige wijze beïnvloeden. Straffen helpt. Heel goed zelfs.

Swaabs opmerking over straffen is een aardige illustratie van het punt dat Douwe Draaisma in de Academische Boekengids (www.academischeboekengids.nl) maakt. Swaab, aldus Draaisma, behoort tot de categorie van dokters die er allerlei vakken – psychologie, filosofie, criminologie – bij gaan doen zodra ze de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s