Wie betaalt professor Bems rekening?

Nee, zeker: professor Daryl J. Bem had in het verleden niet de reputatie een lulleman te zijn. Hij was tot voor kort een vooraanstaand psycholoog. Maar sinds zijn emeritaat lijkt hij – hoe zeg je het netjes – durchgeknallt. Hij raakte geïnteresseerd in telepathie. Daar is niets mis mee. Hij deed er experimenteel onderzoek naar. Da’s evenmin fout. Er is wel iets mis met zijn uitkomsten: Bem zei dat ie hard bewijs had gevonden voor het bestaan van telepathie. Het waren experimenten van dit type: je laat proefpersonen naar een beeldscherm turen. Daarop verschijnen twee luiken. Achter een van die luiken duikt later een erotische foto op. Het lot bepaalt welk luik dat zal zijn. De proefpersonen mogen vantevoren een stem op een van de luiken uitbrengen; 50% kans dat het een treffer is, derhalve. En toch presteren ze – aldus Bem – boven kansniveau (53% in plaats van 50% treffers). Ze voorvoelen waar de lust gaat verschijnen. Sterk.

Te sterk. Als er zoiets als telepathie bestaat, zouden casino’s, de aandelenmarkt en de voetbaltoto het daar snel tegen afleggen. De beoordelaars van de Journal of Personality and Social Psychology (JPSP) vonden Bems onderzoek niettemin tof en achten het goed genoeg voor publicatie in hun blad. Misschien dat ze voorvoelden dat heel wat wetenschapsredacties hijgende krantenartikelen over Bems onderzoek – en dus ook een beetje over hun tijdschrift – zouden schrijven. Zo ging het trouwens ook.

 Tegen een journalist van de New York Times vertelde Bem dat honderden collega’s inmiddels materiaal bij hem hebben opgevraagd. Ai. Waarschijnlijk zijn er nu dus over de hele wereld tientallen promovendi driftig in de weer met pogingen om Bems resultaten te reproduceren. Er hebben zich al drie teleurgestelde onderzoekers gemeld.

De redactie van JPSP gaat haar ondergang tegemoet. Want stel dat van Oregon tot Kyoto er 100 psychologen een replicatie-experiment draaien en stel dat 95 van hen vinden dat Bems bevindingen absolute bagger zijn en dat ook aan JPSP laten weten. Het zou in strijd met de wetenschappelijke grondgedachte zijn als het tijdschrift uit die 95 mislukkingen er – zeg – 5 zou selecteren om ze samen met eventueel succesvolle replicaties te publiceren. Dat zou een lelijke vertekening van werkelijkheid opleveren. JPSP moet dus helemaal doorpakken en elke mislukking publiceren. Maar dat betekent wel een paar dingen. Ten eerste dat het blad in de komende jaren helemaal vol zal staan met oersaaie artikelen over mislukte Bem experimenten. En ten tweede dat niemand JPSP daarom meer wil lezen; het blad zal bezwijken aan zijn irrelevantie. En ten derde dat er heel wat geld, energie en vernuft verspild gaan worden aan evidente flauwekul. Die hadden beter aan spannende theorieën en urgente problemen kunnen worden besteed.

Aan professoren die na hun emeritaat met titatovenaar ideeën komen, hangt een prijskaartje.

Dit bericht werd geplaatst in Paranormaal en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Wie betaalt professor Bems rekening?

  1. Anoniem zegt:

    Neen, meneer Merckelbach, ik zie het al uw jeugdtrauma speelt weer op.

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s